Soru Çöz

Bir öğretmenin dersinde kullandığı dilin öğrencilerin yaş düzeyine, kelime dağarcığına ve hazırbulunuşluk seviyesine uygun olması, aynı zamanda ders materyallerinin duyu organlarına hitap etmesi hangi iki ilkeyi doğrudan vurgular?

Bir okul müdürünün hazırladığı ders programlarında ve materyal seçiminde zaman, emek ve masrafın en aza indirilerek maksimum öğrenme verimi elde edilmesini hedeflemesi hangi öğretim ilkesiyle ilgilidir?

Dört yaşındaki Ayşe, annesinin mutfakta olduğunu bilmesine rağmen masanın üzerindeki kurabiye tabağından bir kurabiye almak ister. Tam uzanacakken, annesinin 'Kurabiyeleri izinsiz alırsan akşama televizyon izleyemezsin.' dediğini hatırlar ve elini geri çeker. Ayşe'nin bu davranışı Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre hangi evrede açıklanabilir?

Bir şirketin muhasebe departmanında çalışan Can, yoğun bir dönemde iş yükünü hafifletmek için mesaiye kalır. Ancak Can'ın asıl motivasyonu, müdürünün daha önce 'Ekstra çaba gösterenlerin performans değerlendirmelerinde daha iyi not alacağını ve prim kazanabileceğini' belirtmesidir. Can'ın mesaiye kalma nedeni Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre hangi evreye örnektir?

Lise öğrencisi Elif, arkadaş grubuyla dışarı çıkmayı çok istemesine rağmen, annesinin evde yalnız kalacağını bildiği için programını iptal eder. Elif'in düşüncesi, 'Annemin beklentisi benim evde kalmam ve iyi bir evlat olmam. Onun güvenini sarsmak istemem.' şeklindedir. Elif'in bu davranışı Kohlberg'in ahlak gelişimi kuramına göre hangi evreye karşılık gelir?

Bir şehirde yeni bir tramvay hattı projesi kapsamında bazı ağaçların kesilmesi gerekmektedir. Çevre aktivistleri bu duruma şiddetle karşı çıkarken, belediye başkanı ve proje yöneticileri, 'Şehrin trafik sorununu çözmek ve toplu taşımayı geliştirmek için bu adım kaçınılmazdır. Yasalar ve yönetmelikler çerçevesinde hareket ediyoruz; bireysel hassasiyetlerden önce toplumun genel faydası ve kurallara uygunluk gelir.' açıklamasını yapmaktadır. Bu açıklama, Kohlberg'in ahlak gelişim kuramının hangi evresiyle en tutarlıdır?

Bir ülkenin anayasasında, azınlık bir grubun belirli kültürel pratiklerinin kısıtlandığı bir madde bulunmaktadır. Bu grubun lideri, 'Bu yasa maddesi, tüm vatandaşların eşit haklara sahip olduğu, toplumsal refah ve adalet üzerine kurulu bir devlet sözleşmesine aykırıdır. Yasalar, toplumsal fayda ve bireysel özgürlükleri sağlamak üzere meşruiyet kazanır ve bu madde amacından sapmıştır. Değiştirilmesi için mücadele etmeliyiz.' diyerek itirazlarını dile getirir. Bu liderin ahlaki muhakemesi, Kohlberg'in kuramına göre hangi evrede yer alır?

Bir soykırım döneminde, asker olan Mehmet Bey, komutanının masum insanları öldürme emrini almıştır. Ancak Mehmet Bey, bu emri vicdanına aykırı bulmuş ve 'İnsan hayatı, yazılı hiçbir kanundan veya otoritenin emrinden daha kutsaldır. Adalet ve insanlık onuru evrensel ilkelerdir ve bunlara aykırı hareket edemem.' diyerek emre itaatsizlik etmiştir. Bu davranışının yasal sonuçlarını bilmesine rağmen bu kararı alması, Kohlberg'in ahlak gelişim kuramına göre hangi evrede açıklanır?

Türkiye'de demiryolu ulaşımının gelişiminde önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilen ve Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren ülkenin batı bölgeleriyle doğusunu birbirine bağlama hedefiyle inşa edilen ilk büyük hat aşağıdakilerden hangisidir?

Son yıllarda Türkiye'de artan deniz taşımacılığı faaliyetlerinin en önemli nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?